Parafia Rzymskokatolicka Podwyższenia Krzyża

Powstanie parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Nowej Dębie ściśle związane jest z drugą placówką duszpasterską w tym mieście – parafią pw. MB Królowej Polski. Od 1957 r. posiadała ona drewnianą kaplicę, która szybko stała się zbyt mała wobec wzrastającej liczby mieszkańców miasta. Intensywne starania o wybudowanie nowego, murowanego kościoła podejmował ks. Henryk Łagocki, blokowane były jednak przez władze komunistyczne. Kwestia ta znalazła się wśród postulatów NSZZ „Solidarność” Nowa Dęba ,przedstawionych władzom państwowym w 1980 r. Ostatecznie pozwolenie zostało wydane dopiero w 1982 r., po czym przystąpiono do budowy świątyni. W związku z tym w lipcu 1985 r. bp I. Tokarczuk erygował parafię pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, która swym zasięgiem objęła połowę miasta Nowa Dęba oraz część dzielnicy Poręby Dębskie. Kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego zbudowany został w latach 1982-1990 wg projektu wykonanego przez inż. Aleksandra Böhma i inż. Bogusława Brągiela, odpowiedzialnego za plany konstrukcyjne. Budowę prowadzili kolejno ks. Henryk Łagocki i ks. Eugeniusz Nycz. W pracach budowlanych wyróżnili się poświęceniem i zaangażowaniem członkowie parafialnego komitetu budowlanego oraz NSZZ „Solidarność” nowodębskich przedsiębiorstw. Uroczystego poświęcenia świątyni dokonał bp I. Tokarczuk 3 listopada 1990 r. Świątynia stanowi typowy i udany przykład architektury późnomodernistycznej. Charakterystyczne cechy stylu widoczne w bryle kościoła to nietypowa i rzeźbiarska forma oraz brak symetrii. Budowla oparta jest na planie liścia dębu, co ma związek z nazwą miejscowości. Dwupoziomowy kościół zlokalizowany został na wzgórzu, w parku. Wyrasta ponad okoliczne bloki strzelistym namiotem dachu, wznoszącym się wyżej w formie quasi-wieży na froncie i tworzącym coś na kształt niższej sygnaturki z okienkiem nad prezbiterium. Wejście główne umieszczone jest niesymetrycznie nieco po lewej stronie fasady. Także namiot dachu na frontonie rozcięty jest umieszczonym po lewej, niesymetrycznym, złamanym wzdłuż osi, trójkątnym oknem, doświetlającym nawę ponad chórem muzycznym. Białe, stosunkowo niskie i załamane pod nietypowym kątem względem siebie ściany zawierają różnokształtne okna o różnej wielkości. Wielobocznie załamany dach nad prezbiterium i zapleczem posiada jeszcze położony wyżej rząd trójkątnych okienek, oświetlających prezbiterium pomiędzy poprzedzielanymi płaszczyznami ścian. Tworzą one m.in. ścianę ołtarzową, na której zawieszone są drewniane figury grupy ukrzyżowania oraz otoczone glorią metalowych promieni o barwie złota tabernakulum. Jasne, wysokie, lecz nieregularne wnętrze kościoła opasane jest opartą na okrągłych słupach emporą – wewnętrznym balkonem, tworzącym wzrokowo nawę główną w centrum, a pod sobą wytwarzającym nieregularne przestrzenie naw bocznych, zapewniających miejsce dla konfesjonałów i stacji drogi krzyżowej.