Parafia Rzymskokatolicka Świętego Floriana

W 1183 lub 1184 r. wojewoda sandomierski Mikołaj ze Skotnik, za przyzwoleniem księcia krakowskiego Kazimierza II Sprawiedliwego, sprowadził z burgundzkiego opactwa Morimond do Koprzywnicy oo. cystersów. Koprzywnica była czwartą małopolską filią tegoż opactwa. Wojewoda zbudował dla nich tymczasowe mieszkania i oratorium oraz oddał im na własność Koprzywnicę i 10 wiosek. Niedługo potem fundatorzy wybudowali dla nich murowany kościół i klasztor. Konwent koprzywnicki w poważnym stopniu ucierpiał podczas najazdów tatarskich w 1240 r. (śmierć męczeńską poniósł wtedy opat) oraz w 1259 r. Znaczny rozwój konwentu miał miejsce w połowie XIV w., kiedy to wybudowano dwa skrzydła klasztoru. Cystersi wznieśli też murowany kościół pw. św. Leonarda, który przeznaczony był na sprawowanie kultu dla okolicznych mieszkańców. Świątynia ta została zburzona w 1527 r. przez opata Aleksego. Dobrodziejem koprzywnickiego konwentu był m.in. Hieronim Ossoliński, który przyczynił się do jego znacznej rozbudowy. Kresem działalności cystersów w Koprzywnicy był 1818 r., kiedy to klasztor został skasowany. Zakonnicy opuścili konwent rok później, a opiekunem kościoła i zabudowań poklasztornych został o. Onufry Wiesiołowski. W 1821 r. bp A. Burzyński przeniósł parafię z kościoła pw. Wszystkich Świętych do świątyni pocysterskiej. Taki stan trwał do 2000 r., kiedy bp W. Świerzawski utworzył w Koprzywnicy parafię MB Różańcowej. Kościół pocysterski pw. św. Floriana wybudowany został w latach 1185-1207. Jego budowniczym był Simon, prawdopodobnie tożsamy z architektem opactwa wąchockiego oraz kościoła w San Galgano. Kościół uroczyście poświęcił biskup krakowski Pełka (Fulko) w 1187 r. Pierwotny kościół został postawiony w stylu romańskim z ciosu kamiennego, o murowanym stropie żebrowym i transepcie. W ciągu wieków był wielokrotnie niszczony, remontowany i przebudowywany. Największa przebudowa miała miejsce w 1505 r., kiedy to kościół został znacznie podwyższony w stylu gotyckim. W 1656 r. opat Zbigniew Ossoliński dobudował barokowy fronton kościoła. Nad skrzyżowaniem transeptu z nawą główną wzniósł wieżę, zwaną „Kulawką”. Zmienił wystrój świątyni przez nowe ołtarze w stylu renesansowym. Wskutek działań I i II wojny światowej wieża została zburzona, a kościół znacznie uszkodzony. Remontu i konserwacji kościoła podjął się ks. Piotr Gołębiowski, a rozpoczęte przez niego prace wykończył ks. Jan Wiącek. W latach 1955-65 duchowny ten, pod kierunkiem konserwatora Dąbrowskiego z Warszawy, odnowił wszystkie ołtarze, polichromię z XIV i XV w. oraz wybudował wieżę w stylu pierwotnym. Prace nad ratowaniem świątyni i poklasztornych zabudowań trwają do chwili obecnej. Romański, pocysterski kościół, murowany z kamienia jest budowlą bazylikową, z barokowym frontonem oraz barokową wieżą z poł. XVII w., usytuowaną na przecięciu nawy z transeptem. Wnętrze jest trójnawowe, systemu filarowego z transeptem i prostokątnym prezbiterium. Filary i półkolumny są zdobione płaskorzeźbionymi ornamentami geometrycznymi i roślinnymi. Zworniki zdobione zostały tzw. dekoracją plecionkową, a w zworniku zachodniego przęsła nawy południowej przedstawiono Baranka Paschalnego. Najstarsze dekoracje malarskie pochodzą z połowy XIV w. i są przedstawione na zachodnim filarze nawy południowej. Na ścianie północnej nawy bocznej znajduje się malowidło przedstawiające postacie dwóch świętych opatów oraz króla. Wyposażenie kościoła jest barokowe i neobarokowe: ołtarz główny z trzema barokowymi relikwiarzami skrzynkowymi i barokowe ołtarze boczne, późnobarokowa (regencyjna) ambona oraz gotycka chrzcielnica z barokową pokrywą i XIX-wiecznym baldachimem. W ołtarzu głównym znajduje się wczesnobarokowy obraz Wniebowzięcia Matki Bożej z 1645 r. pędzla Bartłomieja Strobla. Do kościoła przylega jedno skrzydło dawnego klasztoru cystersów z 1 poł. XIII w.