Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły
Parafia Rzymskokatolicka Podwyższenia Krzyża Świętego
O miejscu
Do r. 1520 Księżpol należał do dóbr królewskich, w tymże roku stał się własnością Spytka z Tarnowa i rodziny Tarnowskich, następnie Marcina Ossolińskiego, by w końcu wejść w skład Ordynacji Zamoyskich. Do r. 1875 ten teren, obok łacinników, zamieszkiwali unici, którzy posiadali tu swoją parafię, łacinnicy zaś należeli do parafii tarnogrodzkiej. W latach siedemdziesiątych XIX w. rozpoczęło się prześladowanie unitów (ks. Tereszkiewicz, początkowo więziony, musiał wyjechać w r. 1873 do Galicji). Po kasacie unii parafia została zamieniona na prawosławną, która funkcjonowała do I wojny światowej. Po przekazaniu świątyni Kościołowi katolickiemu zorganizowano tutaj punkt duszpasterski, przy którym od r. 1917 rezydował kapłan. Pierwsze erygowanie parafii miało miejsce 19 III 1919 r., jednak w wyniku sporów związanych z odbudową świątyni parafia nie funkcjonowała. 27 I 1922 r. parafię powtórnie erygował bp Marian Fulman. Powstała z miejscowości poprzednio należących do parafii: Tarnogród, Łukowa i Puszcza Solska. Przy parcelacji gruntów cerkwi prawosławnej (poprzednio własność unitów) przydzielono parafii 14,60 ha ziemi. Za plebanię przez długie lata służył budynek wzniesiony jeszcze w r. 1875. Nowa plebania z lat 1984-1986. Na terenie parafii rozwijał się kult Matki Bożej, o czym świadczy organizowanie pielgrzymek do Krasnobrodu i Leżajska. Ciężkim okresem w dziejach parafii była II wojna światowa. W r. 1941 zabrano kościół na cerkiew, rozpoczęta się pacyfikacja (1943), wysiedlanie ludności, wywożenie do obozów i na roboty do Niemiec. Powrót i odbudowa życia społecznego, a zarazem parafii, nastąpiły w r. 1945. Na terenie parafii mieszkają osoby prawosławne, należące do cerkwi w Tarnogrodzie. Pierwsza unicka świątynia drewniana została rozebrana w r. 1858. Na tym miejscu stoi stary krzyż kamienny (unicki). Kościół obecnie istniejący, pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, został wybudowany w latach 1856-1858 z fundacji Konstantego Zamoyskiego. 14 IX 1858 r. był konsekrowany przez bp. Jana Tereszkiewicza. W r. 1875 zamieniono go na cerkiew prawosławną, w r. 1917 oddany katolikom, w r. 1915 uszkodzony przez pociski. W r. 1924 nastąpiła przebudowa dachu i wieży. W latach 1938-1939 przeprowadzono malowanie wnętrza (Czesław Kiełbiński), renowacja dachu: 1953, 1967, 1970, malowanie w r. 1970, a także w 1999 kapitalny remont połaci dachowej i wymiana blachy na miedzianą w latach 2003-2004. Kościół murowany z cegły, trzynawowy, przy prezbiterium zakrystia, nad nawą mała wieżyczka. W drewnianym ołtarzu głównym z r. 1952 jest figura Pana Jezusa na krzyżu i obraz św. Antoniego Padewskiego (mal. Łucja Bałzukiewicz z Lublina, 1952). Dwa ołtarze boczne od 2015 r. namalował Mariusz Węcławik: wizerunek Jezusa Miłosiernego i MB Wniebowziętej.
- Adres
- ul. Kościelna 50, 23-415 Księżpol
- Lokalizacje
- Punkt referencyjny
- 50.4144599, 22.7455837
- Mapa
- Otwórz w Google Maps