Parafia Rzymskokatolicka Trójcy Świętej i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Pierwsze wiadomości źródłowe o par. pochodzą z r. 1624. Prawdopodobnie powstała ona między r. 1604 a 1624. Jednak dopiero z r. 1644 są pierwsze dane o obsadzie personalnej. Prawdopodobnie w r. 1717 mianowano pierwszego proboszcza ks. Jana Mroczkowskiego. Granice parafii w ciągu wieków ulegały zmianom. Prawdopodobnie w r. 1692 nastąpił podział na 2 parafie: Biłgoraj i Puszcza Solska. W późniejszym okresie niektóre miejscowości zostały odłączone, ale również sporo przyłączono do Biłgoraja od sąsiednich parafii, w r. 1871 Edwardów, Cyncynopol, Rapy Dylańskie, Rapy Bojarskie i Zacisze, a w r. 1907 Korytków Duży (od Goraja) i Hedwiżyn (od Górecka). Również r. 1919 przyniósł dalsze rozszerzenie granic. Początkowo par. należała do diecezji chełmskiej, a następnie do lubelskiej. Kilkakrotnie zmieniała swoją przynależność dekanalną (Turobin, Krasnystaw-Turobin, Urzędów, Tarnogród). Dekanat Biłgoraj utworzono w r. 1867. W pracy duszpasterskiej pomocą służyło szereg organizacji i stowarzyszeń religijnych, np. bractwo Trójcy Świętej, bractwo różańcowe Najsłodszego Imienia Jezus i Maryi, Trzeci Zakon św. Franciszka z Asyżu i inne. Dawniej par. prowadziła również szkołę (pierwsza wzmianka o jej istnieniu pochodzi z r. 1717). Od początku w. XVIII do II połowy w. XIX par. utrzymywała szpital, gdzie przebywali ubodzy. Teren par. zamieszkiwała spora ilość wiernych obrządku greckokatolickiego. Posiadali oni swoją cerkiew św. Jura, która funkcjonowała do kasaty unii (1875). W r. 1604 została wzniesiona mała kaplica drewniana. W r. 1700 (lub w 1703-1704) został wybudowany drewniany kościół pw. Wniebowzięcia NMP, a w latach 1732-1755 obecnie istniejący. Budowę rozpoczęto z fundacji ks. Mateusza Pawłowicza, a zakończono dzięki Eustachemu Potockiemu. 6 VI 1778 Kościół konsekrował sufragan chełmski, bp Melchior Kochnowski. Tytuł pozostał ten sam, co poprzedniej świątyni. Kościół murowany z cegły, otynkowany, późnobarokowy, nawa dwuprzęsłowa z węższym prezbiterium, obok prezbiterium stara zakrystia z pomieszczeniem na piętrze, a po przeciwnej stronie kaplica, z której drzwi prowadzą do nowej zakrystii. Z nawą są połączone dwie wieże, a między nimi kruchta pod chórem muzycznym. Druga mniejsza kruchta znajduje się przy nawie od strony południowej. Budynek był kilkakrotnie remontowany: 1780 - odnowienie wnętrza i budowa przybudówki przy drzwiach bocznych, 1827-1842 - renowacja, 1880-1883 - rozbiórka starego frontu i wybudowanie nowego z dwiema wieżami wg planu Goebela, 1885 r. - tynkowanie i przeróbka murów zakrystii, 1904-1905 - gruntowna restauracja. We wrześniu 1939 r., na skutek działań wojennych, pożar całkowicie zniszczył kościół. Odbudowa nastąpiła w r. 1942, 1975 - gruntowny remont, 1980 - odnowienie wnętrza, 2002 - malowanie elewacji, 2013 - malowanie wnętrza. Ołtarze są drewniane, dopasowane do barokowego stylu świątyni. W ołtarzu głównym znajduje się obraz MB Wniebowziętej a w ołtarzach bocznych: MB Częstochowskiej i św. Józefa oraz Przemienienia Pańskiego i św. Antoniego. W bocznej kaplicy ołtarz św. Mikołaja. Również pozostałe wyposażenie wnętrza (ławki, konfesjonały) pochodzą z okresu po II wojnie światowej. Na chórze znajdują się organy z r. 1957 (15-głosowe). Chrzcielnica kamienna z r. 1828. Na cmentarzu przykościelnym są dwie zabytkowe figury: na kamiennym cokole kolumna zwieńczona kapliczką (na jednej ze ścian data 1699) oraz słup z krzyżem żelaznym na kamiennym cokole (w. XIX).