Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły

Parafia Rzymskokatolicka Świętego Jakuba Apostoła

Wróć
Parafia Rzymskokatolicka Świętego Jakuba Apostoła

O miejscu

Tradycja podaje, że w 980 r. była już tu parafia. Nie jest to zgodne z prawdą, ale uznać należy starożytność tej miejscowości. Najpierw wieś, a potem spora osada, w 1738 r. otrzymała prawa miejskie. Utraciła je w 1867 r. i pozostawała na prawach osady do r. 1 stycznia 1998 r., kiedy to zostały przywrócone jej prawa miejskie. Parafia należy do najstarszych na Kujawach, chociaż pierwszy raz została wzmiankowana w 1259 r. Należała też do tych najlepiej uposażonych. Pierwszy kościół był zapewne fundowany przez właścicieli Piotrkowa i Lubsina, pw. św. Jakuba. Wyglądu jego nie znamy. Uległ zagładzie od Krzyżaków w 1331 r. Kościół następny, także bliżej nieznany, służył parafii ok. 300 lat. W połowie XVI w. Piotr Piotrowski, kanonik włocławski i proboszcz piotrkowski, a jednocześnie kolator kościoła, wystawił nową, murowaną świątynię, konsekrowaną w 1555 r. przez bp. Jana Drohojewskiego, p.w. św. Jakuba i św. Witalisa, Bożego Ciała i Matki Bożej. To ostatnie wezwanie zapewne było podyktowane faktem, że już wówczas znajdowała się tu gotycka rzeźba przedstawiająca Matkę Bożą trzymającą Pana Jezusa, odbierająca kult szczególny. W pierwszej połowie XVIII w. świątynię piotrkowską nieco przebudowano. Dużą wieżę, która zagrażała bezpieczeństwu całej świątyni zastąpiono inną, drewnianą, o lżejszej konstrukcji. Niebawem sygnalizowano potrzebę gruntownego remontu kościoła, określając nawet w 1791 r. zakres przewidzianych prac. Plany te zrealizował w latach 1810–1812 proboszcz piotrkowski oraz sufragan włocławski i oficjał, a w przyszłości bp lubelski, Marceli Dzięcielski. W toku tych prac wybudowano nową, dosyć okazałą wieżę. Ta jednak w kilkadziesiąt lat później znowu zagrażała bezpieczeństwu. Dlatego w 1864 r. proboszcz piotrkowski, Jan Sobecki, przeprowadził rozbudowę świątyni. Przedłużono ją o dwa przęsła i wybudowano całkowicie nową wieżę oraz dobudowano po obydwóch stronach nowe kaplice, a także odnowiono wnętrze i wyzłocono ołtarze. Ta świątynia była remontowana w 1922, 1950 i 1975 r. Wymalowano także kraty i kaplice boczne. Styl świątyni późnogotycki. Orientowana. Prezbiterium dwuprzęsłowe, zamknięte wielobocznie z nową zakrystią i przedsionkiem od północy oraz szerszą prostokątną nawą, posiadającą sklepienie gwiaździsto-siatkowe. Ołtarz główny barokowy z XVIII w. oraz w bocznych kaplicach zdekompletowane. Srebrny krzyż i wota z XVIII w. W górnej kondygnacji głównego ołtarza obraz Chusta św. Weroniki, ośmioboczny z XVIII w. W ołtarzu bocznym rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego z XVII w. z metalowym perizonium i koroną. Krucyfiks barokowo-ludowy z XVIII w. W latach 1982–1983 kościół pokryto nową dachówką karpiówką, wieżę natomiast blachą miedzianą. W 2003 r. odnowiono złocenia i srebrzenia krzyża w Piecie Matki Bożej Piotrkowskiej w ołtarzu głównym, krzyża procesyjnego stojącego przy ołtarzu, złocenia jednej puszki do komunikantów oraz przebudowano nagłośnienie w kościele. W 2004 r. wykonano trzy pary zewnętrznych drzwi do kościoła z kutego żelaza odpowiadające architekturze zabytkowego kościoła, odnowiono trzy kruchty wejściowe do kościoła i zakrystii. W 2005 r. odnowiono zabytkowy sztandar św. Izydora i wykonano oświetlenie – iluminację kościoła. W 2006 r. przeprowadzono generalną konserwację i strojenie organów oraz odwodniono świątynię. W 2008 r. zbudowano nową kaplicę przedpogrzebową. W 2019 r. wyremontowano budynek parafialny i otwarto Izbę Pamięci. W 2020 r. zamontowano panele fotowoltaiczne dla kościoła i budynków parafialnych. Kaplica w Domu Opieki Społecznej przy ul. Poznańskiej. Krzyże przydrożne: 17. Figury maryjne: Dębołęka, Piotrków Kuj., Wójcin. Kancelaria parafialna: poniedziałek–piątek: 8.00–9.00; 16.00–17.00
Adres
ul. św. Ducha 1, 88-230 Piotrków Kujawski
Lokalizacje
Punkt referencyjny
52.55246, 18.499949