Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły

Parafia Rzymskokatolicka Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika

Wróć
Parafia Rzymskokatolicka Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika

O miejscu

Miejscowość położona ok. 13 kilometrów na północny wschód od Konina, przy drodze do Sompolna. Dawniej nazywała się Kromsko (Krąpsko), od nazwy strumienia Krompiny (Krąpiny), płynącego w pobliżu bagnistą doliną. W jego miejscu znajduje się wykopany w XVIII w. kanał, tzw. Grójecki, łączący jezioro Lubstowskie z rzeką Wartą. W początkach XIII w. wieś Kramsk należała do uposażenia katedry płockiej. W 1227 r. przeszła w posiadanie klasztoru bożogrobców w Miechowie. W 1251 r. Kramsk należał już do cysterskiego klasztoru w Lądzie. Po utworzeniu starostwa w Koninie, wieś Kramsk jako królewszczyznę wcielono do Konina. Po trzecim rozbiorze Polski Kramsk znalazł się w tzw. Prusach Południowych. Od 1797 r. był prywatną własnością. W 1844 r. Kramsk został nabyty przez Franciszka Potrzebowskiego, brata ówczesnego miejscowego proboszcza. Potrzebowscy, pod koniec życia proboszcza, założyli dom schronienia dla starców. W 1856 r. Franciszek Potrzebowski sprzedał majątek, a w jakiś czas potem został on rozparcelowany i nabyty przez miejscowych włościan. Od tego czasu nastąpił intensywny rozwój gospodarczy Kramska i okolicy, które stały się szeroko znane z produkcji ręcznych narzędzi rolniczych. Specyfiką kulturową Kramska jest zanikająca już gwara będąca zlepkiem cech mazowiecko-kujawsko-wielkopolskich. Można domniemywać, że parafia Kramsk powstała przed 1255 r. Należała ona do arch. gnieźnieńskiej. W 1518 r., za zgodą abp. Jana Łaskiego, została przyłączona do parafii w Pyzdrach, a po zniszczeniu miejscowej fary, w latach 1762–1763, była przyłączona do pyzderskiego klasztoru franciszkańskiego. Od tego czasu na powrót stała się samodzielną parafią. Już przed 1255 r. istniała w Kramsku świątynia. Ten lub kolejny kościół w Kramsku został konsekrowany w 1601 r. Otrzymał wtedy wezwanie św. Stanisława BM. Dokumenty wizytacyjne z 1767 r. informują, że świątynia kramska była wtedy całkowicie zniszczona. Decyzję o budowie nowej świątyni podjęto w 1821 r., lecz w rzeczywistości budowę zaczęto dopiero w 20 lat później. Obecny kościół w Kramsku powstał w 1844 r., zbudowany przez proboszcza ks. Ludwika Potrzebowskiego, jego braci, właścicieli Kramska, i parafian. Ten kościół, pod dawnym wezwaniem św. Stanisława BM, został konsekrowany w 1854 r. przez bp. Tadeusza Łubieńskiego, sufragana włocławskiego. W 1862 r. dobudowano prezbiterium, a w latach 1903–1906 wieżę. Tak rozbudowany kościół został poświęcony 24 V 1908 r. Świątynia jest budowlą jednonawową, z dwoma bocznymi kaplicami, orientowaną, w stylu neobarokowym, z prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Polichromię wnętrz wykonał w latach 1911–1912 Antoni Szulczyński. Jej renowacji dokonał w latach 1995–1998 Wojciech Fabiański, konserwator z Krakowa. W 1989 r. zostały wstawione witraże wykonane przez Marka Poczwardowskiego. W kościele znajduje się kropielnica kamienna z XVII w., krucyfiks z pierwszej połowy XVIII w., dziewiętnastowieczna kopia obrazu Rubensa Zdjęcie z krzyża, mocno zniszczona podczas pożaru zakrystii w 1985 r. Wtedy też uległy zniszczeniu szaty i księgi liturgiczne. Podczas włamania do kościoła w 1985 r. skradziony został kielich z połowy XVIII w. zdobiony emalią i puszka do olejów z 1828 r. W latach 2004–2009 przeprowadzono generalny remont wieży: wymieniono drewniane elementy, założono nową blachę tytanową, pozłocono kulę, odnowiono krzyż na wieży, zainstalowano nowy podświetlany i bijący zegar. Na przykościelnym cmentarzu znajduje się klasycystyczny pomnik nagrobny z 1835 r. Franciszka Sempołowskiego (odnowiony w 2020 r.), jak również grób ks. Franciszka Potrzebowskiego (również odnowiony w 2020 r.). W Bilczewie kaplica katechetyczna pw. bł. Karoliny Kózkówny. Kaplice i krzyże przydrożne: w każdej wiosce znajdują się krzyże bądź figury Chrystusa, Matki Bożej, świętych; w sumie jest ich 38. Kancelaria parafialna: poniedziałek–piątek: 7.30–8.30; 16.00–17.00 (zima); 17.00–18.00 (lato); , sobota: 7.30–8.30
Adres
ul. Kościelna 2, 62-511 Kramsk
Lokalizacje
Punkt referencyjny
52.2665532, 18.4250837