Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły

Parafia Rzymskokatolicka Świętego Andrzeja Apostoła

Wróć
Parafia Rzymskokatolicka Świętego Andrzeja Apostoła

O miejscu

Wieś szlachecka, powstała zapewne przed XV w.; pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1362 r. Parafia erygowana w pierwszej połowie XV w. Do 1818 r. należała do archidiecezji gnieźnieńskiej. Pierwszy kościół parafialny, drewniany, o którym wzmiankują akta konsystorskie, pw. św. Andrzeja Apostoła i 11 Dziewic Męczennic, stał tu już w drugiej poł. XV w. Chronologicznie drugi z kolei, również drewniany, został wystawiony w 1679 r. przez dziedzica Tomasza Kwiatkowskiego. Konsekrowany przez sufragana gnieźnieńskiego Stawowskiego w 1680 r. pw. św. Andrzeja i św. Anny, spalił się od pioruna w 1843 r. Przez następne 18 lat nabożeństwa były odprawiane w tymczasowej kaplicy. Obecny, klasycystyczny, pw. św. Andrzeja, został zbudowany w latach 1858–1861 staraniem Kazimiery z Miłkowskich Sulimierskiej, dziedziczki z Gozdowa. Konsekrowany w 1862 r. przez biskupa Michała Marszewskiego. W czasie II wojny światowej Niemcy urządzali sobie w świątyni zajęcia z musztry. Od 1984 r. kościół wpisany do rejestru zabytków. Kościół murowany, z cegły, otynkowany, zbudowany na planie wydłużonego prostokąta, orientowany, zamknięty absydą. Od zachodu wieża, która na poziomie przyziemia tworzy kruchtę. Dach dwuspadowy, pokryty blachą. Na narożnikach kościoła i wieży po cztery wieżyczki postawione w latach sześćdziesiątych XX w. Wnętrze trzynawowe, z prezbiterium zamkniętym półkoliście, sufit płaski. Posadzka świątyni z mozaiki marmurowej. Malatura świątyni z 1927 r., odnowiona w 1962 r., a następnie wraz z wyzłoceniem ołtarza w latach 2003–2008. Na suficie prezbiterium Ostatnia Wieczerza, na suficie nawy głównej Wniebowstąpienie Pana Jezusa, Święta Rodzina przy warsztacie stolarskim oraz Objawienie się Matki Bożej w Gidlach. Część okien witrażowych, część oszklona szkłem ozdobnym. W ołtarzu głównym, późnoklasycystycznym, obraz Matki Boskiej Częstochowskiej namalowany w 1962 r. przez Franciszka Bąkowskiego; obraz św. Andrzeja na zasuwie oraz obraz św. Walentego w zwieńczeniu ołtarza nad obrazem Matki Bożej. W zwieńczeniach ołtarza rzeźby: św. Stanisława Biskupa i św. Małgorzaty, z XVII w.; św. Piotra i Pawła, z XVII–XIX w. Dwa ołtarze boczne w stylu klasycystycznym; w jednym – dziewiętnastowieczny obraz św. Antoniego z Dzieciątkiem, pędzla H. Bezlera, i siedemnastowieczne rzeźby św. Barbary i św. Elżbiety; w drugim – obraz św. Anny i rzeźba św. Łukasza Apostoła, ufundowana w obecnym wieku, a także rzeźba św. Jana Ewangelisty. Rzeźby po renowacji i złoceniu (2003 r.). Ponadto w świątyni znajdują się: rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, z XVII w., ludowa, o tradycjach gotyckich; krucyfiks barokowy; krzyż ołtarzowy z XIX w.; obraz św. Kazimierza z drugiej połowy XVIII w.; dwa świeczniki w kształcie klęczących aniołów z ok. poł. XVII w.; monstrancja z 1721 r.; feretrony z XIX w.; dwa zabytkowe konfesjonały. W latach 2003–2008 kościół odwilgocono i odgrzybiono, założono nowe tynki na wysokości 1,5 m, odnowiono polichromię i malowidła w całym kościele. Przeprowadzono też złocenie ołtarzy: posoborowy, główny, św. Antoniego, św. Anny i chóru. W kościele epitafium z ok. 1620 r. – Jana i Katarzyny Sulmowskich; w prezbiterium tablica pamiątkowa prob. par. Tokary ks. Tomasza Cieślińskiego (1824–1897) oraz ks. Leona Kwaśkiewicza (1884–1942), zamęczonego w Dachau. W 2015 r. zmieniono dach na kościele, zdjęto dach z blachy, wymieniono część więźby dachowej, zrobiono nową wieżę i założono nowy dach na kościele z dachówki ceramicznej. W kaplicy pw. św. Kazimierza z wejściem z zewnątrz kościoła urządzono kaplicę przedpogrzebową z chłodnią do przechowywania zwłok (2003 r.). Dzwonnica z konstrukcji stalowej, dwa dzwony – „Św. Andrzej” i „Św. Anna” – poświęcone w 1973 r. W kościele ogrzewanie akumulacyjne. Kaplica pw. Matki Bożej Różańcowej w Kawęczynie, poświęcona przez bp. Henryka Muszyńskiego w 1990 r. W ołtarzu obraz Matki Boskiej Częstochowskiej i figura św. Maksymiliana Kolbego. Przy kaplicy figury Matki Bożej Niepokalanej, Najświętszego Serca Pana Jezusa, św. Józefa. W kaplicy wymieniono wszystkie okna, drzwi i założono nową posadzkę i całościowy remont kaplicy w Kawęczynie. Krzyże przydrożne: Tokary (w miejscu dawnego cmentarza cholerycznego), Chocim, Gozdów, Kawęczyn – 2, Marianów, Milejów – 3, Myszkowice, Okręglica, Siewieruszki, Wojciechów – 2. Kapliczki i figury: Serca Pana Jezusa – Chocim, Kawęczyn – 2, Milejów, Myszkowice, Tokary Drugie, Żdżary; Matki Bożej Niepokalanej – Tokary, Kawęczyn – 2; Częstochowskiej – Gozdów, Tokary Drugie, Siewieruszki; Fatimskiej – Tokary (przed plebanią); św. Józefa – Kawęczyn; św. Anny – Tokary (przy kościele); św. Andrzeja Apostoła – Tokary (przy kościele); św. Antoniego – Tokary (przy kościele); św. Teresy – Myszkowice; św. Maksymiliana Kolbego – Kawęczyn. Kancelaria parafialna: dni powszednie: 8.00–9.00 oraz godzinę przed Mszą św. wieczorną
Adres
Tokary 29, 62-704 Tokary
Lokalizacje
Punkt referencyjny
50.8056251, 22.6316398