Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły

Parafia Rzymskokatolicka Świętego Jana Chrzciciela

Wróć
Parafia Rzymskokatolicka Świętego Jana Chrzciciela

O miejscu

Parafia powstała w 1504 r. z fundacji króla Aleksandra Jagiellończyka. Obejmowała rozległy obszar, który stopniowo uszczupliło powstanie sąsiednich parafii w Kuźnicy (1545), Lipsku (1582), Dąbrowie (1595), Zalesiu (1602) i Sidrze (1704). W 1536 r. prawa do Nowego Dworu wykupiła królowa Bona. Podniosła ona osadę do rangi miasta, a także dokumentem wydanym 1 sierpnia 1547 r. powiększyła uposażenie parafii o kolejne place i łąki. W 1580 r. król Stefan Batory nadał parafii karczmę.Pierwszy kościół zbudował fundator parafii, król Aleksander. Nie wiadomo, jak pierwotnie wyglądała ta świątynia. Dopiero źródła XVII-wieczne informują, że prezbiterium i zakrystia kościoła były murowane, natomiast korpus nawowy wzniesiono z drewna. Na pokrytym gontami dachu znajdowała się niewielka sygnaturka. Po remoncie kościoła przeprowadzonym po 1674 r. bp sufragan wileński, Mikołaj Słupski konsekrował go 10 sierpnia 1679 r. podczas wizytacji.W 1584 r. proboszcz, ks. Wojciech Krzyczkowski, ufundował altarię pw. Przemienienia Pańskiego przy nowodworskim kościele. W 1615 r. na potrzeby altarii świątynię powiększono o murowaną kaplicę, w której pochowano fundatora. Drugą, drewnianą kaplicę - altarię pw. Ukazania się św. Michała Archanioła - zbudował proboszcz, ks. Władysław Koc w 1703 r. Altarzyści otrzymali od donatorów odpowiednie uposażenie. W połowie XIX w. kościół w Nowym Dworze był zrujnowany. Parafianie rozpoczęli starania o jego poszerzenie i podwyższenie. Jednym z inicjatorów przedsięwzięcia był Kazimierz Eynarowicz, właściciel pobliskiego majątku Kudrawka. Wierni zebrali ofiary pieniężne, dostarczyli materiały i zapewnili siłę roboczą. W 1877 r. rozpoczęto prace budowlane, kontynuowane jeszcze w latach 80. XIX w. Pozostawiono i podwyższono murowane prezbiterium, zakrystię i kaplicę Przemienienia Pańskiego. Drewniany korpus nawowy rozebrano i wzniesiono nowy z kamienia polnego. W efekcie powstała trójnawowa, eklektyczna świątynia z elementami neogotyku, o dwóch wieżach flankujących fasadę.W latach 20. XX w. proboszcz, ks. Józef Lipiński przeprowadził remont kościoła po zniszczeniach powstałych podczas I wojny światowej. Świątynia została otynkowana, a na osi lewej nawy dobudowano drugą zakrystię. W tym czasie powstały też nowe ołtarze, a ołtarz Przemienienia Pańskiego przeniesiono do nawy bocznej. Rodziny Tomaszewskich i Łajkowskich ufundowały trzy dzwony. Po II wojnie światowej, w wyniku wytyczenia nowych granic międzypaństwowych, część miejscowości należących do parafii w Nowym Dworze znalazła się na terytorium Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej. Nowodworską parafię uszczupliła terytorialnie także erygowana w 1946 r. parafia w Siderce.W latach 1981-1987 kolejny gruntowny remont kościoła, plebanii i budynków gospodarczych przeprowadził ks. proboszcz Zenon Siwicki. Wówczas, w latach 1985-1986, ponownie otynkowano świątynię. W 1995 r. została ona wpisana do rejestru zabytków. Przed jubileuszem 500-lecia parafii, który świętowano 24 czerwca 2004 r., pewne prace restauracyjne przy kościele i w jego otoczeniu wykonał proboszcz, ks. Jan Trochim.Cmentarz grzebalny:300 m od kościoła parafialnego, pow. 4 ha.
Adres
ul. Kościelna 12, 16-205 Nowy Dwór
Lokalizacje
Punkt referencyjny
53.6333236, 23.5439856