Parafia Rzymskokatolicka Świętej Trójcy

Pierwsza wzmianka o istnieniu parafii pw. Świętej Trójcy w Będzinie pochodzi z 1308 r., a potwierdzeniem tego jest dokument wymieniający plebana będzińskiego Goćwina występującego w procesie przeciwko biskupowi krakowskiemu Janowi Muskacie. Niewątpliwie parafia istniała wcześniej. Najstarsza pisana wzmianka o Będzinie pochodzi z 1301 r. i wymienia sołtysa wsi, Stanisława. Znany jest też, datowany na 1358 r., przywilej lokacyjny Kazimierza Wielkiego oraz pochodzące z 1434 r., m.in. porozumienie w sprawie zwalczania nadgranicznych rabusiów, zawarte pomiędzy Panami śląskimi-książętami: opolskim Bernardem, raciborskim Mikołajem, cieszyńskim Wacławem i oświęcimskim Wacławem i krakowskimi-biskupem Zbigniewem Oleśnickim oraz kasztelanem i starostą krakowskim Mikołajem z Michałowa. Murowany kościół, wybudowany ok. 1364 r. w obrębie grodu obronnego, pierwotnie posiadał cechy gotyckie, a w wyniku rozbudowy nabrał cech barokowych. W II połowie XVI w. świątynia została przejęta przez Arian za sprawą kasztelana będzińskiego Jana Firleja. W tym okresie wierni gromadzili się w wybudowanej drewnianej kaplicy pw. św. Tomasza Becketa, usytuowanej poza murami miasta. W XVIII w. wzniesiono na jego miejscu murowany kościół. Powstał on z inicjatywy będzińskiego proboszcza ks. Wawrzyńca Hachulskiego, przy pomocy finansowej hrabiego Edwarda Raczyńskiego, a przebudowano go w 1834 r. staraniem ks. Piotra Spiry. Świątynia parafialna, ograbiona i spalona w czasie najazdu Szwedów oraz wielokrotnie rozbudowywana, została zwrócona katolikom. W XVIII w. z fundacji rodu Mieroszewskich z Gzichowa dobudowano kaplicę Matki Bożej Częstochowskiej, a w XIX w. z inicjatywy ks. Leopolda Dobrzańskiego kaplicę Serca Jezusowego, nową zakrystię i tzw. „babiniec". We wnętrzu na uwagę zasługuje barokowe wyposażenie, w tym m.in. ołtarz główny z obrazem "Święta Trójca" autorstwa Michała Stachowicza. Na balustradzie chóru muzycznego można podziwiać odtworzone w 2011 r. zaginione portrety Wojciecha i Doroty Mieroszewskich. W latach 2013-2015 świątynia przeszła generalny remont mający uchronić ją przed osunięciem się ze wzgórza zamkowego oraz naprawić spękane i zniszczone mury. Był on także wstępem do przywrócenia świątyni wyglądu, jaki posiadała po zakończeniu rozbudowy w XIX wieku. Póki co docelowa ornamentyka ścian wykonana została w jednej z kaplic bocznych, a wkrótce rozpoczną się prace nad malaturą pozostałej części świątyni. Podczas remontu odkryto także wiele fragmentów starej polichromii (we wszystkich częściach kościoła) oraz XIX-wiecznej posadzki, która została wyeksponowana w prezbiterium.